ایزو 14000 ، یک استاندارد دارای اولویت برای بهزیستی؟؟؟

به گزارش روابط عمومی و امور بین الملل سازمان بهزیستی کشور، در برگزاری هشتمین همایش بین المللی مدیریت سبز که با حضور تعدادی از سفیران خارجی مقیم تهران و رییس بنیاد جهانی انرژی در مرکز همایش برج میلاد برگزار شد، سازمان بهزیستی کشور در راستای اجرای ماده 190 قانون برنامه پنجم توسعه کشور جمهوری اسلامی ایران، با تأیید اتحادیه اروپا موفق به اخذ گواهینامه ایزو 14000 دفتر کار سبز با سطح نقره شد.

یادآوری می شود، توسعه پیش فرض های نوین مدیریت در سطح ملی برای دستیابی به اهداف متعالی کشور، تداوم فرآیند تربیت کارشناسان و مدیران با پیش فرض های نوین مدیریتی، ارائه مدل ها و سیستم های نوین مدیریت و ایجاد هم زبانی و نزدیکی مدیران و کارشناسان عملیاتی و ستادی برای ارائه خدماتی برتر به جامعه محورهای برگزاری این همایش بوده است(برگرفته از سایت بهزیستی کشور در تاریخ 9/11/92).

به منظور درک بهتر موضوع توسط خوانندگان و کارشناسان و مدیران محترم، در چند گام متوالی اقدام به تشریح استاندارد 14000 ، ماده 190 قانون برنامه پنجم توسعه و در نهایت بنیاد جهانی انرژی می گردد.

 

* ایزو 14000 و زیر مجموعه آن چیستند( تعریف و مفاهیم):

ایزو 14000 (ISO 14000) مجموعه ای از استاندارد های بین المللی (ISO) درباره مدیریت محیط زیست بوده و این استاندارد، چهارچوب مناسب برای توسعه یک سیستم مدیریت محیط زیست و برنامه های رسیدگی به آن را در اختیار ما می قرار می دهد . دانشنامه آزاد ویکی پدیا بیان می دارد که ایزو ۱۴۰۰۰ در ارتباط با مدیریت محیطی است و برای کمک به شرکت و یا موسسه در به حداقل رساندن نارسایی ها و صدمات وارده به محیط ( مانند ایجاد تغییرات آب و هوایی مضر، آلوده سازی آب و خاک و هوا) با در نظر داشتن قوانین رسمی دولت ها و قوانین جهانی در رابطه با حفظ محیط زیست می باشد. از طرف دیگر ، امروزه مبحث مدیریت محیط زیست به دلایل عدیده همانند رشد شدید جمعیت انسانی ، رشد فزاینده آلودگی های زیست محیطی ، تخریب و کاهش منابع طبیعی ، فقدان آب و غذای کافی ، فقر و فقرزایی جهانی ، مصرف و مصرف زایی ، مطرح شدن مقوله توسعه پایدار و غیره ، ابعاد فرا ملیتی یافته و از اهمیت ویژه ای برخوردار شده است .لذا ، خانواده استانداردهای ایزو ۱۴۰۰۰ از سال 1996 مورد توجه جدی قرار گرفته و گوناگونی ویژه ای پذیرفته اند. برخی از استانداردهای اصلی آن عبارتند از:

ایزو ۱۴۰۰۱ (این استاندارد به منظور ایجاد توازن بین دو هدف حفظ سود آوری و کاهش اثرات زیست محیطی، طراحی شده است . این بدان معناست که سازمان می تواند جنبه هایی از حرفه خود را که بر روی محیط زیست تاثیر می گذارند شناسایی نموده و از قوانینی که مربوط به مشاغل و وظایف سازمان می شود ، اطلاع حاصل کند. قدم بعدی هدف گذاری برای پیشرفت و مدیریت برنامه ها برای دستیابی به آن به همراه بررسی منظم وضعیت می باشد.)، ایزو ۱۴۰۰۴ (این استاندارد راهنمایی برای ایزو ۱۴۰۰۱ بوده و در آن، شرایط و الزامات و جزئیات ایزو ۱۴۰۰۱ مورد بررسی قرار گرفته است. این راهنمایی ها، برای الزامات چگونگی مدیریت محیطی و همچنین بررسی و کنترل عملیات محیطی، به کار می رود) ، از دیگر شاخه های این استاندارد می توان به سری ایزو ۱۴۰۲۰(برچسب های محیطی) ، ایزو ۱۴۰۳۰(پرداختن به بحث بررسی نتایج و عواقب تولید محصولات) ،ایزو ۱۴۰۳۱(ارزیابی شرایط محیطی) ، سری ایزو ۱۴۰۴۰ یعنی ایزو ۱۴۰۴۰ تا ۱۴۰۴۴(ارزیابی چرخه حیات که به بحث در مورد زمینه های مدیریت محیطی می پردازد) ، ایزو ۱۴۰۵۰(واژه نامه و تعاریف) ، ایزو ۱۴۰۶۲( به بحث درباره ایجاد بهبود در محیط می پردازد) ، ایزو ۱۴۰۶۳(این ایزو به ایزو ۱۴۰۲۰ الحاق شده و درباره عواقب و تاثیرات محیطی می پردازد)،ایزو ۱۴۰۶۴ شماره یک سال ۲۰۰۶(مربوط به گازهای گلخانه ای - تعارف و راهنماهایی برای دفع و نابودی گازهای گلخانه ای ارائه می دهد) ، ایزو ۱۴۰۶۴ شماره دو سال ۲۰۰۶(مربوط به گازهای گلخانه ای) ، ایزو ۱۴۰۶۴ شماره سه سال ۲۰۰۶(مربوط به گازهای گلخانه ای - مربوط به راهنمایی هایی در زمینه ارزیابی و تشخیص اظهارنامه گازهای گلخانه ای) ، ایزو ۱۹۰۱۱(این ایزو به تبیین قوانین ممیزی برای هر دو نوع ایزو ۱۴۰۰۰ و ۹۰۰۰ می پردازد. این ایزو جایگزین ایزو ۱۴۰۰۱ شده است) و غیره .

برخی از مهمترین مزایا و اهمیت استاندارد سیستم مدیریت زیست محیطی ایزو ١۴٠٠١عبارتند از: اطمینان از حفاظت محیط زیست « در سطح محلی، ملی، منطقه ای وجهانی » ، بهبود روش های مدیریت، به ویژه ترویج و ترغیب فعالیت مدیریت محیط زیست و بهبود ارتباط برون و درون سازمانی، ایجاد اعتبار و مقبولیت بدلیل ورود به سیستم های مدیریت زیست محیطی در سطح جهانی توافق ، کاهش مصرف منابع طبیعی و مواد اولیه ، کاهش مصرف انرژی ، کاهش ضایعات و پسماندها و استفاده از روش های بازیافت ، افزایش رعایت مقررات و قوانین زیست محیطی ، آمادگی و واکنش در وضعیت اضطراری ، کاهش شکایات، جریمه ها و مجازات ها ، حذف دوباره کاری ها ،ارتقاء بهره وری به دلیل استفاده از منابع انسانی، طبیعی، اقتصادی و بازدهی کالا و خدمات ، بهبود ایمنی و بهداشت ، بهبود کیفیت محیط زیست طبیعی و انسانی و حصول به توسعه پایدار . شرکت ها و انجمن هایی که در آن ایزو 14001 کاربرد دارد را می توان بشکل خلاصه شامل موارد زیر دانست :

•  شرکت های کوچک و شرکت های بزرگ چند ملیتی
• تجارت هایی که ریسک کار آن ها بالاست
• صنایع تولید، پردازش و خدماتی از جمله دولت های محلی
• تمام بخش های خصوصی و دولتی صنعتی
• تولید کنندگان تجهیزات اصلی و تامین کنندگان آن ها

پس از آشنایی با استانداردهای زیست محیطی، نوبت به آشنایی با ماده 190 قانون برنامه پنجم توسعه می رسد.

* ماده 190 قانون برنامه پنجم توسعه کشور چه می گوید:

ماده 190 قانون برنامه پنجم توسعه بیان می دارد که : كليه دستگاه هاي اجرائي و مؤسسات و نهادهاي عمومي غيردولتي موظفند جهت كاهش اعتـبارات هزينه اي دولت، اعمال سياست هاي مصرف بهينه منابع پايه و محيط زيست براي اجراي برنامه مديريت سبز شامل مديريت مصرف انرژي، آب، مواد اوليه و تجهيزات (شامل كاغذ)، كاهش مواد زائد جامد و بازيافت آنها (در ساختمان ها و وسايط نقليه) طبق آئين نامه اي كه توسط سازمان حفاظت محيط زيست و معاونت با همكاري دستگاه هاي ذي ربط تهيه و به تصويب هيأت وزيران خواهد رسيد اقدام نمايند.

آیین نامه اجرایی ماده (190) قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران در ماده دوم خود، بیان می دارد: دستگاه های اجرایی و مؤسسات و نهادهای عمومی غیردولتی موظفند اقدامات زیر را برای تحقق اهداف برنامه مدیریت سبز انجام دهند: الف) اطلاع رسانی و ارتقای آموزش کارکنان در زمینه برنامه مدیریت سبز ،ب )بهینه سازی مصرف انواع حامل های انرژی ، ج ) بهینه سازی مصرف آب ، د)کاهش مصرف کاغذ با توجه به نوع فعالیت دستگاه ها و مؤسسات ، هـ )مصرف بهینه مواد اولیه، مواد مصرفی و تجهیزات ، و) کاهش تولید پسماند از طریق بهره گیری از فناوری های مناسب و افزایش بهره وری ، ز) بهبود نظام تعمیر و نگهداری وسایل و تجهیزات به جای تعویض ، ح ) بازیافت ضایعات، تصفیه و بازچرخانی آب با سیستم های مناسب ، ط ) استفاده از فناوری های پاک و سازگار با محیط زیست ، ی) کاربرد مواد مصرفی سازگار با محیط زیست ، ک ) مدیریت پسماندهای جامد با تأکید بر تفکیک از مبداء.

همانگونه که ملاحظه می شود ، آیین نامه مذکور در شش ماده تدوین شده و هیچ کجای آیین نامه اشاره ای به اخذ گواهینامه ایزو توسط یک دستگاه دولتی ندارد و اصولا اخذ چنین گواهینامه هایی مخصوص شرکت ها ( عمدتا خصوصی) می باشد.

* جایزه بنیاد جهانی انرژی چیست ؟

جوایز جهانی انرژی (یا جوایز جهانی برای توسعه پایدار) توسط بنیاد جهانی انرژی به طور سالانه اعطا می شود. هدف از این کار به رسمیت شناختن پروژه هایی است که «استفاده دقیق و مقرون به صرفه از منابع و به کارگیری منابع انرژی جایگزین» را ارائه داده اند. برندگان این جوایز در یکی از مقوله های زمین، آتش، آب، هوا و جوانان، توسط پنلی از اعضای سازمان توسعه صنعتی سازمان ملل متحد، بانک جهانی و شورای انرژی های تجدید پذیر اروپا انتخاب می شوند.

نظر وبلاگ در خصوص مطالب فوق(وبلاگ حاضر تابع قوانین رسمی کشور و معتقد به رعایت اخلاق حرفه ای بوده و قصد توهين يا هجمه بر هيچ فرد ، گروه و يا سازماني را نداشته و حق سازمان بهزيستي و هر ذي نفع حقیقی و حقوقی ديگري براي ارسال جوابيه و ارايه هرگونه توضيح مستند با در نظر گيري قوانين و رعايت اصول اخلاقي محفوظ است . انتخاب و تشریح اخبار خاص نیز در راستای اصلاح انحرافات ، کج روی ها، کاستی های احتمالی و موارد همانند صورت پذیرفته و توسعه و تقویت حوزه بهزیستی و خدمات رسانی و خدمات گیری حرفه ای ، مد نظر دست اندرکاران وبلاگ می باشد ):  

 بر اساس توضیحات ارایه شده ، خواهشمندیم سازمان بهزیستی بفرمایند که جایگاه قانونی و اولویت برنامه ای اخذ استاندارد ایزو 14000 ، چه بوده است؟ هزینه اخذ استاندارد و نشست برگزار شده چقدر بوده است؟ نا شرکت پیمانکار یا فرد حقیقی که با آن اقدام به انعقاد قرارداد شده چه می باشد؟

ضمنا در آیین نامه اجرایی ماده (190) قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران در ماده دوم ، بیان شده: دستگاه های اجرایی و مؤسسات و نهادهای عمومی غیردولتی موظفند اقدامات زیر را برای تحقق اهداف برنامه مدیریت سبز انجام دهند: الف) اطلاع رسانی و ارتقای آموزش کارکنان در زمینه برنامه مدیریت سبز ،ب )بهینه سازی مصرف انواع حامل های انرژی ، ج ) بهینه سازی مصرف آب ، د)کاهش مصرف کاغذ با توجه به نوع فعالیت دستگاه ها و مؤسسات ، هـ )مصرف بهینه مواد اولیه، مواد مصرفی و تجهیزات ، و) کاهش تولید پسماند از طریق بهره گیری از فناوری های مناسب و افزایش بهره وری ، ز) بهبود نظام تعمیر و نگهداری وسایل و تجهیزات به جای تعویض ، ح ) بازیافت ضایعات، تصفیه و بازچرخانی آب با سیستم های مناسب ، ط ) استفاده از فناوری های پاک و سازگار با محیط زیست ، ی) کاربرد مواد مصرفی سازگار با محیط زیست ، ک ) مدیریت پسماندهای جامد با تأکید بر تفکیک از مبداء.

بهزیستی کدامیک از وظایف یازده گانه را انجام داده و می دهد؟ آیا این وظایف در کلیه سطوح سازمان بهزیستی شامل ستاد ، استان ها و ادارات شهرستانی انجام می شود یا تنها مربوط به ساختمان پارک شهر است؟ اگر ناظر یا ارباب رجوع سازمان گزارشی مبنی بر عدم اجرای بندهای یازده گانه ارایه کرد، بهزیستی چه جوابی دارد ؟ و .....

آقای دکتر هاشمی عزیز ، شو بس است . وظایف یازده گانه را آیا واقعا مدیران و کارشناسان ساختمان اصلی بهزیستی یعنی ساختمان شهید فیاض بخش، انجام می دهند؟ بیایید با هم مروری مجدد داشته باشیم:

الف) اطلاع رسانی و ارتقای آموزش کارکنان در زمینه برنامه مدیریت سبز آیا انجام شده چقدر و کجا؟

ب)بهینه سازی مصرف انواع حامل های انرژی بهینه سازی مصرف سه شاخص ساختمانی ، تاسیساتی و انسانی دارد، چقدر و کجا ؟

ج) بهینه سازی مصرف آب ایضا

د)کاهش مصرف کاغذ با توجه به نوع فعالیت دستگاه ها و مؤسسات چقدر و کجا و به چه شیوه ای( شاید ما درس بگیریم و خودمان را اصلاح کنیم).؟

هـ )مصرف بهینه مواد اولیه، مواد مصرفی و تجهیزات به چه روش، چه اندازه و کجا؟

و) کاهش تولید پسماند از طریق بهره گیری از فناوری های مناسب و افزایش بهره وری چقدر و کجا؟

ز) بهبود نظام تعمیر و نگهداری وسایل و تجهیزات به جای تعویض چقدر و کجا؟

ح ) بازیافت ضایعات، تصفیه و بازچرخانی آب با سیستم های مناسب چقدر و کجا؟

ط) استفاده از فناوری های پاک و سازگار با محیط زیست نام ببرید؟

ی) کاربرد مواد مصرفی سازگار با محیط زیست نام ببرید؟

ک ) مدیریت پسماندهای جامد با تأکید بر تفکیک از مبداء کی و چگونه؟

برای پاسخ قانع کننده ، منتظر بوده و می باشیم؟       یا علی

بهزیستی و دولت تدبیر و امید...